Hà Nội đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất nông nghiệp từ tự phát sang sản xuất theo chuỗi giá trị, với đầu vào và đầu ra rõ ràng, thông qua việc ký hợp đồng cụ thể. Thay vì tự bán sản phẩm thông qua thương lái, nhiều hộ nông dân đang áp dụng phương pháp canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP và có sự hợp tác với doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra ổn định.
Một trong những điển hình của mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị là tại xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai, nơi hàng trăm hộ nông dân đã áp dụng mô hình sản xuất lúa chất lượng cao theo tiêu chuẩn VietGAP, với sự hỗ trợ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông. Các giống lúa chất lượng cao như Bắc thơm số 7, Đài thơm 8, và nếp cái hoa vàng đang trở thành nguồn nguyên liệu ổn định cho các bếp ăn tập thể và trường học tại Thủ đô.
Ông Đỗ Văn Kiên, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Tam Hưng, cho biết: “Chúng tôi duy trì 250 ha nếp cái hoa vàng và gần 500 ha các giống lúa chất lượng khác. Mỗi năm, chúng tôi cung cấp khoảng 700 tấn gạo. Từ khi liên kết với doanh nghiệp, bà con yên tâm làm theo quy trình, không còn cảnh được mùa mất giá như trước”. Mô hình này không chỉ giúp ổn định đầu ra cho sản phẩm mà còn nâng cao thu nhập cho nông dân.
Tương tự, tại phường Tùng Thiện, hợp tác xã Phúc Lâm đang mở hướng mới với cây dược liệu. Trên diện tích 3 ha, năng suất đạt 8,5 tấn/ha, sau chế biến thu về 1,2 tấn dược liệu khô. Trừ chi phí, lợi nhuận khoảng 225 triệu đồng/ha mỗi vụ. Điều này cho thấy tiềm năng của việc phát triển các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.
Tuy nhiên, nhiều mô hình liên kết vẫn dừng lại ở thí điểm, chưa có sự lan tỏa. Một phần nguyên nhân là do thiếu quy hoạch vùng sản xuất đủ lớn, phần khác đến từ sự đứt gãy hợp đồng khi giá thị trường tăng, nông dân phá hợp đồng, bán tự do. Điều này đòi hỏi sự can thiệp và hỗ trợ từ các cấp chính quyền và doanh nghiệp để tạo ra sự ổn định và tin tưởng trong liên kết sản xuất.
Để phát triển mô hình chuỗi giá trị, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho biết: “Trong thời gian tới, các mô hình liên kết hiệu quả sẽ được lựa chọn, đánh giá và nhân rộng theo hướng chính quy, bài bản. Không thể phát triển chuỗi nếu vùng nguyên liệu phân mảnh, sản xuất không đồng đều. Chúng tôi sẽ phối hợp các quận, huyện quy hoạch lại vùng trồng, mở rộng diện tích đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và VietGAP, tiến tới đủ sản lượng cho xuất khẩu”. Sự hỗ trợ và định hướng từ chính quyền sẽ là chìa khóa để phát triển bền vững các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị.
Nhìn chung, việc Hà Nội đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị không chỉ giúp ổn định đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp mà còn nâng cao thu nhập và bảo vệ môi trường. Qua đó, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp Thủ đô.