Luật An toàn thực phẩm đã được ban hành và triển khai trong hơn 15 năm qua, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra hành lang pháp lý cho hoạt động quản lý và kiểm soát chất lượng thực phẩm tại Việt Nam. Tuy nhiên, sau thời gian dài thực thi, hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều bất cập cần được giải quyết. Sự chồng chéo trong phân công và phân cấp giữa các cơ quan quản lý như Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương đã gây ra khó khăn trong việc phối hợp và xử lý vi phạm.
Bộ máy tổ chức quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương còn thiếu đồng bộ và cồng kềnh, trong khi nguồn lực con người và kinh phí lại hạn chế, dẫn đến công tác thanh tra, kiểm tra chỉ mang tính hình thức. Số lượng các vụ vi phạm về an toàn thực phẩm vẫn còn cao, và nhiều trường hợp doanh nghiệp cố tình vi phạm để trục lợi. Hơn nữa, công tác hậu kiểm chưa được chú trọng đúng mức. Doanh nghiệp sau khi tự công bố hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm gần như không bị kiểm tra thường xuyên, tạo cơ hội cho thực phẩm kém chất lượng và giả mạo giấy tờ len lỏi vào thị trường.
Một điểm yếu lớn khác là tình trạng quảng cáo thổi phồng công dụng của sản phẩm thực phẩm chức năng hoặc thực phẩm bổ sung cũng gây hiểu lầm nghiêm trọng cho người tiêu dùng. Quảng cáo không đúng sự thật, không được kiểm chứng đã đánh lừa người tiêu dùng và làm mất lòng tin vào thị trường. Điều này đòi hỏi sự can thiệp kịp thời và hiệu quả từ cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và duy trì sự công bằng trong kinh doanh.
Trước những bất cập này, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) với nhiều điểm mới nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm. Dự thảo đề xuất tăng cường hậu kiểm, minh bạch hóa trách nhiệm trong toàn chuỗi sản xuất – kinh doanh, đồng thời bổ sung các hành vi bị cấm trong quảng cáo thực phẩm trên nền tảng trực tuyến.
Dự thảo cũng đề xuất tăng mức phạt đối với các hành vi vi phạm, lên tới 200 triệu đồng đối với cá nhân và 400 triệu đồng đối với tổ chức. Hơn nữa, các quy định về kiểm soát và xử lý vi phạm sẽ được thắt chặt để ngăn chặn tình trạng thực phẩm kém chất lượng và quảng cáo sai sự thật. Mục tiêu của việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm lần này là tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng phức tạp.
Ngoài ra, việc sửa đổi luật cũng hướng đến nâng cao vai trò và trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong việc giám sát và đảm bảo an toàn thực phẩm. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cũng như nâng cao năng lực và hiệu quả trong công tác thanh tra, kiểm tra. Qua đó, hệ thống quản lý an toàn thực phẩm sẽ được hoàn thiện, giúp người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng các sản phẩm thực phẩm an toàn và chất lượng.
Thông qua các biện pháp này, Việt Nam hy vọng sẽ xây dựng được một môi trường thực phẩm an toàn, minh bạch và trách nhiệm, nơi mà người tiêu dùng có thể tin tưởng vào chất lượng của các sản phẩm thực phẩm trên thị trường. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn nâng cao uy tín và chất lượng của các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thực phẩm trong nước.