Hiện nay, hàng trăm tấn thanh long, ớt, đậu bắp của Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) do vướng mắc về thủ tục cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Sự cố này bắt nguồn từ việc chuyển đổi trách nhiệm cấp phép từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Sở An toàn thực phẩm các địa phương, bắt đầu từ ngày 1-7-2025 theo Thông tư 12/2025/TT-BNNMT.

Thông tư này đã chuyển giao trách nhiệm cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cho sản phẩm có nguồn gốc thực vật xuất khẩu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sang các Sở An toàn thực phẩm tại địa phương. Tuy nhiên, các Sở An toàn thực phẩm, trong đó có Sở An toàn thực phẩm TPHCM, cho biết họ chưa có đủ căn cứ pháp lý để cấp giấy chứng nhận này do sự không rõ ràng trong quy định pháp luật. Điều này đã dẫn đến tình trạng tê liệt trong việc xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp Việt Nam.

Từ đầu tháng 7 đến nay, nhiều lô hàng như thanh long, ớt, đậu bắp bị mắc kẹt và không thể xuất khẩu sang EU do thiếu giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam đã báo cáo rằng có khoảng 250 tấn hàng gia vị trị giá 2,4 triệu USD đang chờ cấp phép. Tại tỉnh Bình Thuận, hàng trăm tấn thanh long xuất khẩu đang bị hư hỏng do thời gian lưu kho quá lâu.

Tại hội nghị tổ chức ngày 29-7 giữa Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) với các địa phương, vấn đề cấp phép vẫn chưa được giải quyết. Việc chậm cấp giấy chứng nhận không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của họ.

Câu chuyện này đặt ra yêu cầu về nguyên tắc “trong suốt về mặt kỹ thuật” trong quản lý nhà nước. Các cơ quan chức năng cần đảm bảo rằng việc thay đổi trong hệ thống quản lý không ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Phân định trách nhiệm và sửa chữa văn bản là việc nội bộ của các đơn vị được Chính phủ giao nhiệm vụ và không nên để việc này kéo dài gây hậu quả cho doanh nghiệp.

Trước tình hình này, các doanh nghiệp xuất khẩu đang chờ đợi sự can thiệp và hỗ trợ từ các cơ quan chức năng để sớm giải quyết vấn đề và khôi phục lại hoạt động xuất khẩu. Liên minh châu Âu (EU) là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, và việc mất đi thị trường này sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế.

Để tránh tình trạng tương tự xảy ra trong tương lai, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp trong việc xây dựng và thực hiện các quy định pháp luật. Việc cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cần được thực hiện một cách minh bạch, công khai và đúng tiến độ để không gây ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh hiện nay, các doanh nghiệp xuất khẩu đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp để khắc phục tình hình. Tuy nhiên, sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng vẫn là điều cần thiết để giúp họ vượt qua khó khăn và tiếp tục duy trì hoạt động xuất khẩu.

Phó Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy vừa có buổi làm việc với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) vào sáng ngày 22/7. Tại buổi làm việc, ông Đỗ Hữu Huy đã ghi nhận và biểu dương những thành tích nổi bật mà công ty đạt được trong thời gian qua. Những thành tích này được xem là kết quả của một tập thể đoàn kết, sự chỉ đạo thống nhất và vai trò hạt nhân chính trị của Đảng bộ doanh nghiệp.

Ông Đỗ Hữu Huy cũng đánh giá cao tinh thần chủ động, sáng tạo và cầu thị của Simexco Daklak. Công ty đã có bước tiến trong hội nhập, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế và có nhiều hợp tác chiến lược đúng hướng. Mặc dù kết quả chuyển đổi số chưa cụ thể, nhưng tinh thần và tiến độ triển khai là đáng khích lệ.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế đang nhiều biến động, đặc biệt là các chính sách thuế mới từ Hoa Kỳ, Phó Bí thư Tỉnh ủy đề nghị doanh nghiệp tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Công ty cần xây dựng năng lực lãnh đạo toàn diện, rà soát, hoàn thiện các quy định nội bộ theo Chỉ thị 59 và Luật 68 sắp có hiệu lực.

Bên cạnh đó, công ty cũng cần phát triển sản phẩm chế biến sâu, mở rộng vùng nguyên liệu quốc tế, đẩy mạnh xuất khẩu cà phê đặc sản, cà phê hòa tan; nghiên cứu đầu tư nhà máy chế biến gạo và tận dụng phụ phẩm theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Phó Bí thư Tỉnh ủy cũng lưu ý công ty cần chú trọng thương hiệu, bao bì, marketing sản phẩm, tạo thị trường từ sự thí điểm khan hiếm. Công ty cũng cần tập trung nghiên cứu các mô hình du lịch cà phê gắn với bản sắc dân tộc tại Buôn Đôn.

Về nguồn nhân lực, ông Đỗ Hữu Huy nhấn mạnh việc ưu tiên phát triển những người đã cống hiến lâu dài cho công ty, đồng thời mạnh dạn thuê chuyên gia giỏi từ bên ngoài để hỗ trợ chuyên môn. Công ty cũng cần quan tâm đời sống vật chất, tinh thần người lao động, bảo đảm thu nhập năm sau cao hơn năm trước, gắn với chăm lo an sinh xã hội toàn chuỗi giá trị.

Kết thúc buổi làm việc, ông Đỗ Hữu Huy bày tỏ kỳ vọng Simexco sẽ tiếp tục bứt phá, khẳng định vai trò doanh nghiệp chủ lực của tỉnh trong xuất khẩu nông sản và phát triển bền vững.