TPHCM sau sáp nhập: Cơ hội lớn và thách thức mới cho siêu đô thị

TPHCM sau sáp nhập sẽ trở thành cực tăng trưởng quốc gia, trung tâm tài chính‑thương mại‑logistics khu vực

Ông Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM, nhấn mạnh rằng các cơ chế, chính sách ưu đãi do Quốc hội thông qua đã tạo nền tảng vững chắc cho thành phố thực hiện những đột phá kinh tế. Khi khai thác tối đa vai trò “vùng động lực then chốt”, TPHCM không chỉ dẫn đầu tăng trưởng trong nước mà còn vươn lên thành trung tâm tài chính, thương mại và logistics của khu vực.

Các nhiệm vụ trọng tâm trong dự thảo văn kiện Đảng

Đại hội 14 Đảng đề ra ba trụ cột chiến lược: phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đối với TPHCM – đầu tàu kinh tế quốc gia – việc thực hiện các mục tiêu này đòi hỏi:

• Hoàn thiện thể chế thị trường: xóa bỏ rào cản hành chính, minh bạch hoá chính sách đất đai, đầu tư và tài chính.
• Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước: tập trung vào các lĩnh vực then chốt, áp dụng quản trị hiện đại và tách chức năng sở hữu‑quản lý.
• Hỗ trợ mạnh mẽ khu vực tư nhân: tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
• Thiết lập mô hình tăng trưởng mới: chuyển từ tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao.

Đột phá khoa học‑công nghệ và chuyển đổi số

Giai đoạn tới, TPHCM sẽ tập trung vào các ngành công nghiệp chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và sản xuất thông minh. Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia và phát triển lực lượng sản xuất mới sẽ là động lực tăng trưởng mới cho thành phố.

Những lợi thế và thách thức sau sáp nhập

TPHCM đóng góp khoảng 20‑22% GDP toàn quốc, sở hữu quy mô kinh tế lớn, nguồn nhân lực dồi dào và hạ tầng logistics hiện đại (cảng biển, sân bay). Tuy nhiên, thành phố cũng đang đối mặt với:

• Hạ tầng quá tải và không gian phát triển hạn chế.
• Cơ chế quản lý còn ràng buộc, thiếu nguồn lực đầu tư công và nhân lực chất lượng cao.

Chính sách ưu đãi đặc thù của Quốc hội

FTZ, ưu đãi thuế, thủ tục đầu tư nhanh, sử dụng ngoại tệ linh hoạt, và quyền giữ 100% nguồn thu từ quỹ đất TOD để tái đầu tư hạ tầng đã được Quốc hội thông qua. Những chính sách này tạo môi trường thuận lợi cho các dự án lớn, đặc biệt là trong lĩnh vực logistics và công nghiệp công nghệ cao.

Chiến lược phát triển không gian kinh tế mới

Sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa‑Vũng Tàu mở ra một “siêu đô thị” liên vùng, nơi các cụm công nghiệp, cảng biển và trung tâm tài chính được kết nối chặt chẽ. Để khai thác tối đa tiềm năng này, TPHCM cần:

1. Đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông đa phương thức: cao tốc, đường sắt liên vùng, metro mở rộng tới Bình Dương, cảng và sân bay.
2. Quy hoạch đồng bộ các khu đô thị mới, trường học, bệnh viện đáp ứng nhu cầu dân số siêu đô thị.
3. Thay đổi tư duy quản trị: từ quản lý hành chính sang “nhạc trưởng” kiến tạo phát triển vùng, xây dựng cơ chế điều phối liên tỉnh hiệu quả.
4. Áp dụng bộ tiêu chí đánh giá phát triển dựa trên tiềm năng địa phương – ví dụ: logistics ở Bà Rịa‑Vũng Tàu, công nghiệp công nghệ cao ở Bình Dương, tài chính‑dịch vụ ở trung tâm TPHCM.
5. Rút gọn bộ máy hành chính: giảm số đơn vị hành chính từ 273 xuống còn 102, tăng tốc độ ra quyết định.

Kết luận

Nếu TPHCM thực hiện mạnh dạn các cải cách về phân quyền, tài chính, nhân lực và liên kết vùng, thành phố sẽ không chỉ duy trì vị thế “cực tăng trưởng” trong nước mà còn lan tỏa ảnh hưởng ra toàn khu vực Đông Nam Á. Đó là cơ hội lớn, nhưng cũng đồng thời là thách thức mới đòi hỏi sự quyết tâm và đổi mới toàn diện.

Bạn nghĩ gì về tiềm năng của TPHCM sau sáp nhập? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn.