Nội dung chính
Vụ khởi tố cựu lãnh đạo Vicem đã hé lộ một dự án bất động sản trị giá hàng ngàn tỉ đồng chỉ còn là khối bê tông bỏ hoang, gây lãng phí tài sản Nhà nước.
Bối cảnh dự án “Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại Vicem”
Vào tháng 5/2011, Vicem đã khởi công dự án tòa nhà 31 tầng tại lô 10E6, Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tổng mức đầu tư ban đầu được điều chỉnh lên hơn 2.700 tỉ đồng. Dự án nằm trên vị trí đắc địa, ngay trên đường Vành đai 3 và cạnh tòa nhà Keangnam, hứa hẹn trở thành biểu tượng thương mại mới của thủ đô.
Các sai phạm và cáo buộc
Theo Cảnh sát điều tra Bộ Công an, các lãnh đạo cũ của Vicem – Lê Văn Chung (cựu Chủ tịch HĐTV) và Nguyễn Ngọc Anh (cựu Tổng giám đốc) – cùng 2 người khác đã bị khởi tố vì “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Điều tra cho thấy:
- Quá trình lập hồ sơ dự án có nhiều sai lệch, khiến ngân sách được duyệt vượt quá mức thực tế.
- Tòa tháp chỉ hoàn thành phần thô, các vách ngăn và hệ thống kỹ thuật chưa được thi công; nhiều chỗ bê tông đã bị rêu, mốc do không được bảo dưỡng.
- Việc chuyển nhượng dự án sang các nhà thầu khác được thực hiện mà không có quyết định rõ ràng từ cơ quan quản lý, gây mất kiểm soát tài sản.
Chi phí đầu tư thực tế
Trong khi mức đầu tư ban đầu được công bố là 1.245 tỉ đồng, các tài liệu nội bộ cho thấy tổng chi phí đã tăng lên hơn 2.200 tỉ đồng – giảm hơn 500 tỉ so với mức 2.700 tỉ đồng đã được điều chỉnh.
Quy trình khởi tố và phản hồi của Vicem
Ngày 28/02, Chủ tịch HĐTV Vicem Nguyễn Quốc Việt đã gửi văn bản tới Bộ Xây dựng, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) và UBND TP Hà Nội, yêu cầu xem xét việc hoàn thiện dự án.
Đến năm 2023, Vicem đã xin giữ lại tòa tháp 2.700 tỉ đồng để tiếp tục sử dụng và được Chính phủ phê duyệt. Tuy nhiên, cùng thời điểm Bộ Công an công bố khởi tố, công ty thông báo các nhà thầu đã bắt đầu dọn dẹp mặt bằng và chuẩn bị cho gói thầu số 23 – lắp dựng hệ thống mặt ngoài, với mục tiêu đưa dự án vào sử dụng vào quý 2/2026.
Triển vọng và các bước tiếp theo
Việc khởi tố không chỉ là một vụ án hình sự mà còn là lời cảnh tỉnh cho toàn ngành doanh nghiệp nhà nước về quản lý tài sản công. Các chuyên gia tài chính dự đoán:
- Quá trình điều tra sẽ mở rộng tới các hợp đồng phụ và các quyết định chuyển nhượng tài sản.
- Nếu các sai phạm được chứng minh, Vicem có thể phải bồi hoàn phần lớn số tiền đã chi, đồng thời chịu các hình phạt hành chính nghiêm khắc.
- Đối với dự án, việc tái sinh có thể gặp khó khăn do thiếu nguồn vốn và uy tín sau vụ khởi tố.
Đối với nhà đầu tư và công chúng, vụ việc nhấn mạnh tầm quan trọng của giám sát chặt chẽ, minh bạch trong quản lý tài sản Nhà nước và việc thực hiện các quy trình kiểm toán độc lập.
Những diễn biến tiếp theo sẽ quyết định liệu tòa nhà này có trở lại thành công trình thương mại thực thụ hay sẽ tiếp tục là biểu tượng của sự lãng phí tài sản công.